Korps, gezicht, wet en stad

De zichtbare staat

Politiekorpsen kopen bodycams en bewijsclouds, Britse diensten zetten live gezichtsherkenning in tegen een lijst, de Europese Unie schrijft een AI-verordening, en gemeente Heerlen bouwt een stadsmodel. Wallet, grenspoort en voorspellende justitie horen bij Control; geheime organen horen bij Leger.

Korps en camera

Op axon.com heet Evidence «one AI-powered system for capturing, reviewing, and disclosing evidence» ^[1]. Body 4 hangt aan datzelfde bewijssysteem: waarschuwingen, live kaarten, upload op afstand ^[2]. Draft One schrijft een concept-proces-verbaal uit bodycam-audio, «but these narratives cannot be submitted without officer review and approval» ^[3]. Ring, de deurbel van Amazon, schrijft in de Law Enforcement Guidelines (2026): «We do not produce content information in response to subpoenas» ^[4]. Nederland heeft hier geen geopende aanbestedingstekst; de geopende bron is product- en beleidscopy uit de VS.

Live gezicht

Het College of Policing omschrijft live facial recognition (LFR), live gezichtsherkenning, als «a real-time deployment of facial recognition technology, which compares a live camera feed (or multiple feeds) of faces against a predetermined watchlist, in order to locate persons of interest by generating an alert when a possible match is found» ^[5]. In Bridges (2020) oordeelde het Court of Appeal dat de inzet van Live Automated Facial Recognition door South Wales Police «not in accordance with the law» was voor artikel 8 EVRM ^[6]. De ICO-penalty notice van 18 mei 2022 stelt dat minstens vijf Britse politie- en opsporingsdiensten Clearview gebruikten in een UK Test Phase, «a total of about 721 searches using Probe Images» ^[7]. Axon hervatte in 2025 een beperkte veldevaluatie met Edmonton Police Service: «This is not a launch» ^[8].

De AI-verordening

Het Europees Parlement en de Raad namen op 13 juni 2024 Verordening (EU) 2024/1689 aan, de AI-verordening. Artikel 5(1)(c) verbiedt AI-systemen voor de evaluatie of classificatie van natuurlijke personen waarbij «the social score leading to» nadelige of onevenredige behandeling volgt ^[9]. Annex III plaatst AI van overheden voor essentiële publieke bijstand in de categorie van systemen met hoog risico voor mensen: systemen die beoordelen of personen in aanmerking komen voor essentiële publieke bijstand of diensten ^[10]. Een general-purpose AI-model, een model voor algemeen gebruik, wordt vermoed high-impact capabilities te hebben, vermogens met groot gevolg, wanneer de cumulatieve trainingsberekening groter is dan 10²⁵ drijvende-kommabewerkingen (floating point operations) ^[11]. De Commissie heeft exclusieve bevoegdheden om hoofdstuk V te handhaven en vertrouwt die taken toe aan het AI-bureau (AI Office) ^[12]. Verboden gelden vanaf 2 februari 2025.

Het stadsmodel

In Heerlen-Noord bouwt de EUI-pilot PULSE-TWIN, de European Urban Initiative, van november 2025 tot voorjaar 2029, een AI-datamotor voor veiligheid en leefbaarheid: «The PSSC will host the AI-powered data engine that integrates, analyses and visualises safety and liveability data to support informed policy and real-time interventions» ^[13]. De FAQ van de pilot stelt: «Er worden nooit beslissingen genomen alleen op basis van AI» ^[14]. Living-in.EU beschrijft de Local Digital Twin Toolbox, de gereedschapskist voor een lokale digitale tweeling, als simulatie vóór ingrijpen: planning op bewijs en het testen van beleid ^[15].

Europa én de Verenigde Staten

OMB Memorandum M-25-21 (februari 2025), dat M-24-10 vervangt, verlangt in de Verenigde Staten minimaal risicobeheer voor «high-impact AI», AI met groot gevolg voor mensen. In Appendix I vermoedt OMB die status onder meer bij politiegebruik: «In law enforcement contexts, production of risk assessments about individuals; identification of criminal suspects; forecast of crime; tracking of non-governmental vehicles over time in public spaces; application of biometric identification (e.g., iris, facial, fingerprint, or gait matching); … or determinations related to recidivism, sentencing, parole, supervised release, probation, bail, pretrial release, or pretrial detention» ^[16].

Wat de onderwerpen tonen

Korps-AI toont de bodycam en de bewijscloud van Axon en Ring: van opname tot dossier. Staatelijke gezichtsherkenning toont de live camera tegen een zoeklijst, en de rechter in Bridges die die inzet «not in accordance with the law» noemde. AI-bestuurswet toont de verordening die sociale scores verbiedt en publieke bijstand als systeem met hoog risico voor mensen zet. Overheids-stadsmodel toont Heerlen, waar een AI-datamotor beleid en realtime interventie moet steunen, en waar de FAQ zelf zegt dat nooit alleen op AI wordt besloten. Identiteit, wallet en grenspoort staan in het redactioneel van Control.

Lees verder

• Korps-AI
• Staatelijke gezichtsherkenning
• AI-bestuurswet
• Overheids-stadsmodel
• Control

Cluster: Staat.