6G Matrix

De auto

Je auto kijkt naar je, onthoudt hoe je rijdt en praat erover.

6GIoTIoBNanoAIStaatLegerBigTechKapitaalBurgerControlWATWIE
Wat komt er?5 DOSSIERS · TECHNIEKWie trekt eraan?5 DOSSIERS · ACTORENWaartoe?CONTROL
Casus

In januari 2025 stelde de Amerikaanse toezichthouder FTC dat General Motors kopers van een nieuwe auto had aangespoord zich aan te melden voor OnStar en de functie Smart Driver, met de belofte dat ze zo inzicht kregen in hun rijgedrag. Het aanmeldproces was volgens de FTC verwarrend en misleidend; sommige klanten wisten niet eens dat ze waren aangemeld[1]. De auto legde locatie en rijgedrag vast, soms elke drie seconden[2]: elke keer hard remmen, 's nachts rijden, te hard rijden.

GM verkocht die gegevens aan kredietbureaus, en verzekeraars gebruikten ze om verzekeringen te weigeren en premies te bepalen[3]. Een klant schreef GM dat hij zich had aangemeld zodat OnStar hem kon volgen, niet om het aan een derde door te geven. Nu betaalde hij meer aan zijn verzekeraar[4]. GM schikte de zaak[5]; de FTC spreekt van beschuldigingen.

Hoe het werkt

Een verbonden auto meet locatie, snelheid, remmen en tijdstip, en stuurt dat via het mobiele netwerk naar de fabrikant[3]. Die kan de gegevens gebruiken, delen of verkopen. Voor de bestuurder is dat onzichtbaar: de auto rijdt gewoon.

Wat 6G en AI toevoegen

Bij GM was meedoen nog een keuze, al wisten niet alle kopers dat ze die hadden gemaakt. In de EU gaat het van keuze naar plicht: de wet schrijft zelf meetsystemen voor in elke nieuwe auto[6]. Sinds juli 2024 een blackbox die vlak voor, tijdens en na een botsing snelheid, remmen en positie vastlegt, en die je niet kunt uitzetten[7]. Sinds juli 2026 een afleidingswaarschuwing die met camera en software je blik volgt, en waarschuwt als die niet op de weg is[6][8]. En een noodverbinding die bij een ongeluk zelf 112 belt, en die altijd beschikbaar moet zijn[9].

Voor deze verplichte systemen beperkt de wet wie bij de gegevens mag. De grens ligt daarmee in de regels, niet in de techniek: de auto meet al, en is al verbonden.

Bewijs · 6
01 · FEIT

Kopers werden aangemeld, sommigen zonder het te weten

Volgens de FTC (januari 2025) werden kopers van een GM-auto aangespoord zich aan te melden voor OnStar en Smart Driver, met de belofte dat ze zo inzicht kregen in hun rijgedrag. Het aanmeldproces was volgens de FTC verwarrend en misleidend, en sommige klanten wisten niet dat ze waren aangemeld.

«When consumers bought a GM vehicle, they were encouraged to sign up for OnStar and its Smart Driver feature, which they were often told would be used to help them assess their driving habits. The FTC alleged, however, that GM’s enrollment process for the data collection for both its OnStar service and Smart Driver feature was confusing and misleading. In fact, some consumers were unaware that they had been signed up for the Smart Driver feature, according to the complaint.»
03 · FEIT

GM verkocht rijgedrag door, verzekeraars rekenden ermee

Volgens de Amerikaanse toezichthouder FTC (januari 2025) verzamelde General Motors via OnStar en de functie Smart Driver de precieze locatie en het rijgedrag van miljoenen auto's, en verkocht dat zonder geldige toestemming aan kredietbureaus. Die maakten er rapporten van waarmee verzekeraars verzekeringen weigerden en premies bepaalden. GM schikte de zaak; de FTC spreekt van beschuldigingen.

«In addition, GM failed to clearly disclose to consumers the types of information it collected through its Smart Driver feature, including that their geolocation and driving behavior data—such as every instance of hard braking, late night driving, and speeding—would be sold to consumer reporting agencies. These consumer reporting agencies used the sensitive information GM provided to compile credit reports on consumers, which were used by insurance companies to deny insurance and set rates.»
04 · FEIT

Een klant klaagde dat hij nu meer betaalde aan zijn verzekeraar

De FTC citeert een klant die bij GM klaagde nadat hij ontdekte dat zijn rijgedrag bij zijn verzekeraar terechtkwam: hij had zich aangemeld zodat OnStar hem kon volgen, niet om het aan een derde door te geven.

«[w]hen I signed up for this, it was so OnStar could track me. They said nothing about reporting it to a third party. Nothing. […] You guys are affecting our bottom line. I pay you, now you’re making me pay more to my insurance company.»
05 · FEIT

De blackbox in een nieuwe auto kun je niet uitzetten

Volgens de EU-verordening legt de blackbox vlak voor, tijdens en na een botsing onder meer snelheid, remmen en de positie van de auto vast. Hij mag niet uit te zetten zijn. De verordening eist ook dat hij in een gesloten systeem werkt en dat de gegevens anoniem zijn.

«(b) they cannot be deactivated; (c) the way in which they are capable of recording and storing data shall be such that: (i) they operate on a closed-loop system; (ii) the data that they collect is anonymised and protected against manipulation and misuse;»
06 · FEIT

De auto moet volgen waar je kijkt

De technische uitwerking van de afleidingswaarschuwing (gedelegeerde verordening 2023/2590) eist dat het systeem de blik van de bestuurder volgt en waarschuwt als die niet op de weg is. Het systeem mag de camera's in de auto gebruiken, maar de bestuurder niet identificeren, en alleen gegevens vasthouden die nodig zijn binnen een gesloten systeem.

«The presence of the driver’s gaze shall be monitored by the ADDW system in the areas of interest referred to in points 3.3.1.1 to 3.3.1.3.»
Grens en tegengeluid

In januari 2026 maakte de FTC de schikking met GM definitief: vijf jaar geen locatie en rijgedrag naar kredietbureaus, en twintig jaar lang eerst uitdrukkelijke toestemming vragen[5].

De Europese regels beperken wat de verplichte systemen met hun gegevens doen. Wat de bestuurderscamera ziet, mag nooit naar derden en wordt direct na verwerking gewist[10]. De blackbox mag niets vastleggen waarmee de auto of de eigenaar te herkennen is, en zijn gegevens zijn alleen voor ongevallenonderzoek[11]. De noodverbinding mag de auto niet constant volgen[12].

07 · FEIT

De FTC: vijf jaar verbod, en voortaan eerst toestemming

In januari 2026 maakte de FTC de schikking met GM en OnStar definitief: vijf jaar geen locatie- en rijgedrag naar kredietbureaus. Twintig jaar lang moet GM eerst uitdrukkelijke toestemming vragen voor het verzamelen en delen van autogegevens, en moeten Amerikanen hun gegevens kunnen opvragen, laten wissen en de verzameling kunnen uitzetten. Volgens de FTC ging het om een 'flagrant verraad' van het vertrouwen van klanten.

«The final order approved by the Commission imposes a five-year ban on GM disclosing consumers’ geolocation and driver behavior data to consumer reporting agencies. This fencing-in relief is appropriate given GM’s egregious betrayal of consumers’ trust.»
08 · FEIT

De wet: wat de bestuurderscamera ziet, wordt direct gewist

De EU-verordening bepaalt dat de systemen voor slaperigheid en afleiding geen gegevens continu opnemen of bewaren buiten wat nodig is binnen het gesloten systeem. Derden mogen er nooit bij, en de gegevens moeten direct na verwerking worden gewist.

«Furthermore, those data shall not be accessible or made available to third parties at any time and shall be immediately deleted after processing.»
09 · FEIT

Blackboxgegevens alleen voor ongevallenonderzoek

De EU-verordening bepaalt dat de gegevens van de blackbox alleen voor ongevallenonderzoek beschikbaar mogen komen voor nationale autoriteiten, op basis van de wet en binnen de privacyregels. De blackbox mag niets vastleggen waarmee de auto, de eigenaar of de houder te herkennen is.

«the data that they are capable of recording can be made available to national authorities, on the basis of Union or national law, only for the purpose of accident research and analysis, including for the purposes of type approval of systems and components and in compliance with Regulation (EU) 2016/679, over a standardised interface.»
10 · FEIT

De noodverbinding mag de auto niet constant volgen

Dezelfde verordening verbiedt dat het eCall-systeem de auto constant volgt: in de normale stand mag het niet traceerbaar zijn. Altijd beschikbaar voor noodoproepen is dus niet hetzelfde als altijd gevolgd.

«Manufacturers shall ensure that the 112-based eCall in-vehicle system is not traceable and is not subject to any constant tracking.»
Bronnen bij de tekst
  1. 01Kopers werden aangemeld, sommigen zonder het te wetenFederal Trade Commission, FTC Takes Action Against General Motors for Sharing Drivers’ Precise Location and Driving Behavior Data Without Consent (2025)
  2. 02Soms elke drie seconden een metingFederal Trade Commission, FTC Takes Action Against General Motors for Sharing Drivers’ Precise Location and Driving Behavior Data Without Consent (2025)
  3. 03Hard remmen, 's nachts rijden: GM verkocht het doorFederal Trade Commission, FTC Takes Action Against General Motors for Sharing Drivers’ Precise Location and Driving Behavior Data Without Consent (2025)
  4. 04'Nu laat je me meer betalen aan mijn verzekeraar'Federal Trade Commission, FTC Takes Action Against General Motors for Sharing Drivers’ Precise Location and Driving Behavior Data Without Consent (2025)
  5. 05Vijf jaar verbod, en voortaan eerst toestemming vragenFederal Trade Commission, FTC: definitief besluit GM en OnStar (2026)
  6. 06De EU schrijft voor wat er in elke nieuwe auto moetEUR-Lex — Regulation (EU) 2019/2144, Algemene veiligheidsverordening voertuigen (2019/2144)
  7. 07De blackbox in je auto kun je niet uitzettenEUR-Lex — Regulation (EU) 2019/2144, Algemene veiligheidsverordening voertuigen (2019/2144)
  8. 08De auto moet volgen waar je kijktEUR-Lex — Delegated Regulation (EU) 2023/2590, Gedelegeerde verordening afleidingswaarschuwing (2023/2590)
  9. 09eCall: publieke 112-dienst altijd automatisch beschikbaarOfficial Journal of the European Union, Regulation (EU) 2015/758 — eCall in-vehicle system based on the 112 service
  10. 10De wet: wat de bestuurderscamera ziet, wordt direct gewistEUR-Lex — Regulation (EU) 2019/2144, Algemene veiligheidsverordening voertuigen (2019/2144)
  11. 11Blackboxgegevens alleen voor ongevallenonderzoekEUR-Lex — Regulation (EU) 2019/2144, Algemene veiligheidsverordening voertuigen (2019/2144)
  12. 12eCall Art.6: geen constante trackingOfficial Journal of the European Union, Regulation (EU) 2015/758 — eCall in-vehicle system based on the 112 service
Kruislink