6G Matrix

Glasvezel

Onder de mast ligt glas, en een vergunning voor de aanleg kan vanzelf verleend zijn.

6GIoTIoBNanoAI TwinStaatMilitairIndustrieKapitaalBurger
Wat komt er?5 DOSSIERS · TECHNIEKWie trekt eraan?5 DOSSIERS · ACTORENWaartoe?5 DOSSIERS · CONTROL
Wat is het

Glasvezel is de draad die het licht in de kabel draagt, van de wijk naar het huis en van de mast het net in. De vezel zelf staat sinds 1984 in een aanbeveling, laatst herzien in augustus 2024[1]. Het toegangsnet en de aanvoer van het mobiele net hebben eigen aanbevelingen. In Nederland telt de Autoriteit Consument en Markt (ACM) de verbindingen per kwartaal[2].

Hoe het werkt

ITU-T, de standaardisatietak van de Internationale Telecommunicatie-Unie (ITU), beschrijft in de herziening van augustus 2024 een enkelmodus glasvezel met nuldipsersie rond 1310 nanometer[1]. GPON, gigabit-capable passive optical network, is het passieve optische toegangsnet dat op 29 maart 2008 is goedgekeurd, nominaal 2,4 gigabit per seconde stroomafwaarts en 1,2 of 2,4 gigabit per seconde stroomopwaarts[3]. XGS-PON is de symmetrische variant van 10 gigabit per seconde, voor huishoudens, bedrijven en de aanvoer van het mobiele net[4].

Aanbeveling ITU-T G.8300, goedgekeurd op 22 mei 2020, legt de eisen vast voor het transport op laag 1 onder de 5G-netten. Dat dekt het stuk tussen de radio en de verwerking, en de aanvoer verder het net in[5].

De Gigabit Infrastructure Act, verordening (EU) 2024/1309 van 29 april 2024, moet de aanleg van snelle netten goedkoper en sneller maken. Een vergunning voor netwerkapparatuur die niet binnen vier maanden is verleend of geweigerd, geldt als verleend. Derden houden het recht om bezwaar te maken[6].

Op de pagina van 26 maart 2026, over het vierde kwartaal van 2025, staan 220 duizend nieuwe glasvezelverbindingen, tot een totaal van 8,94 miljoen. KPN en Vodafone Ziggo hebben elk 35 tot 40 procent van de breedbandmarkt, Odido 10 tot 15 procent, DELTA Fiber 5 tot 10 procent. De aantallen verschuiven elk kwartaal[2].

Wat 6G en AI toevoegen

De transportaanbeveling van 22 mei 2020 gaat over 5G. 5G heet officieel IMT-2020, van International Mobile Telecommunications. IMT-2030 is de naam van 6G[5]. Een transportaanbeveling voor IMT-2030 is niet gevonden. De vezel als sensor staat in deze laag niet. Een rol voor kunstmatige intelligentie evenmin.

Bewijs · 6
01 · FEIT

De vezel in de norm heeft nuldipsersie rond 1310 nanometer

Aanbeveling ITU-T G.652 (augustus 2024) beschrijft de geometrie, de mechanica en de transmissie van een enkelmodus glasvezelkabel met nuldipsersie rond 1310 nanometer. De vezel is oorspronkelijk voor dat venster gemaakt en kan ook bij 1550 nanometer. De summary noemt dit de laatste herziening van een aanbeveling uit 1984.

«Recommendation ITU-T G.652 describes the geometrical, mechanical and transmission attributes of a single-mode optical fibre and cable which has zero-dispersion wavelength around 1310 nm. The ITU-T G.652 fibre was originally optimized for use in the 1310 nm wavelength region but can also be used in the 1550 nm region. This is the latest revision of a Recommendation that was first created in 1984»
02 · FEIT

Het toegangsnet uit 2008 haalt nominaal 2,4 gigabit

Aanbeveling ITU-T G.984.1, goedgekeurd op 29 maart 2008, beschrijft een flexibel glasvezeltoegangsnet voor bedrijven en huishoudens. De nominale lijn is 2,4 gigabit per seconde stroomafwaarts en 1,2 of 2,4 gigabit per seconde stroomopwaarts. GPON betekent gigabit-capable passive optical network.

«Recommendation ITU-T G.984.1 describes a flexible optical fibre access network capable of supporting the bandwidth requirements of business and residential services and covers systems with nominal line rates of 2.4 Gbit/s in the downstream direction and 1.2 Gbit/s and 2.4 Gbit/s in the upstream direction.»
03 · FEIT

Tien gigabit symmetrisch, ook als aanvoer van de mast

Aanbeveling ITU-T G.9807.1 (februari 2023) beschrijft een symmetrisch passief optisch net van 10 gigabit per seconde, XGS-PON, voor huishoudens, bedrijven, mobile backhaul en andere toepassingen. Zelfde nominale snelheid heen en terug. Dit is de glasvezel als aanvoer van het mobiele net.

«Recommendation ITU-T G.9807.1 describes a 10-Gigabit-capable symmetric passive optical network (XGS-PON) system in an optical access network for residential, business, mobile backhaul and other applications. This system operates over a point-to-multipoint optical access infrastructure at the nominal data rate of 10 Gbit/s both in the downstream and the upstream directions.»
04 · FEIT

De transportnorm onder 5G dekt de draad tussen radio en kern

Aanbeveling ITU-T G.8300, goedgekeurd op 22 mei 2020, legt de eisen vast voor het transport op laag 1 onder de 5G-netten voor fronthaul, midhaul en backhaul, zoals die aanbeveling ze definieert. Fronthaul is het stuk tussen de radio en de verwerking. Backhaul is de aanvoer verder het net in.

«Recommendation ITU-T G.8300 defines the requirements for the layer one transport network support for the 5G fronthaul, midhaul and backhaul networks as defined in this Recommendation.»
05 · FEIT

Eind 2025 telde Nederland 8,94 miljoen glasvezelverbindingen

De Autoriteit Consument en Markt publiceert elk kwartaal de Telecommonitor met trends in de sector. Op de pagina van 26 maart 2026 over het vierde kwartaal van 2025 staan 220 duizend nieuwe glasvezelverbindingen, tot een totaal van 8,94 miljoen. Op dezelfde pagina hebben KPN en Vodafone Ziggo elk 35 tot 40 procent van de breedbandmarkt, Odido 10 tot 15 procent en DELTA Fiber 5 tot 10 procent. De aantallen verschuiven elk kwartaal. De archiefkopie hoort bij deze lezing.

«Elk kwartaal publiceert de ACM de Telecommonitor. Hierin worden de trends in de telecomsector weergegeven.»
06 · FEIT

Geen besluit in vier maanden, dan geldt de vergunning als verleend

De Gigabit Infrastructure Act, verordening (EU) 2024/1309 van 29 april 2024, moet de aanleg van snelle netwerken goedkoper en sneller maken, ook in landelijke en afgelegen gebieden. Een overheid moet een vergunning voor netwerkapparatuur binnen vier maanden verlenen of weigeren. Komt er geen besluit, dan geldt de vergunning als verleend. Lidstaten mogen daarvan afwijken als de aanvrager een ander rechtsmiddel heeft; derden houden het recht om bezwaar te maken.

«In the absence of a decision from the competent authority within the applicable deadline referred to in Article 7(5), the permit shall be deemed to be granted upon expiry of that deadline.»
Grens en tegengeluid

Het ministerie van Economische Zaken schreef op 16 oktober 2024 dat 99 procent van de huishoudens en bedrijven toegang kan krijgen tot snel vast internet, sneller dan 1 gigabit per seconde. Voor de buitengebieden komen draadloze oplossingen. Publieke steun was toen niet voorzien. Minister Dirk Beljaarts schreef dat in een Kamerbrief[7].

Marktpartijen verwachten op basis van hun prognoses tot en met 2028 ongeveer 15.500 van de 27.500 resterende buitengebiedadressen alsnog van snel vast internet te voorzien, zoals glasvezel. Voor de overige 12.000 komen draadloze oplossingen. Dat is hun prognose, geen meting[8].

De eisen voor snellere passieve optische netten liggen boven 10 gigabit per seconde per kanaal. De samenvatting schrijft het getal 50 niet uit[9].

07 · FEIT

99 procent kan snel vast internet krijgen, niet overal glas

Het ministerie van Economische Zaken schreef op 16 oktober 2024 dat 99 procent van de huishoudens en bedrijven inmiddels toegang kan krijgen tot snel vast internet, sneller dan 1 gigabit per seconde. Voor de buitengebieden komen draadloze oplossingen via marktpartijen. Publieke steun is op dat moment niet voorzien. Minister Dirk Beljaarts schrijft dat in een Kamerbrief.

«99% van de huishoudens en bedrijven kan hier inmiddels toegang toe krijgen.»
08 · FEIT

12.000 buitengebiedadressen krijgen in de prognose geen glas

In hetzelfde bericht verwachten marktpartijen op basis van hun prognoses tot en met 2028 ongeveer 15.500 van de 27.500 resterende buitengebiedadressen alsnog van snel vast internet te voorzien, zoals glasvezel. Voor de overige 12.000 adressen komen draadloze oplossingen. Dat is hun prognose, geen meting.

«Op basis van prognoses van deze marktpartijen verwachten zij tot en met 2028 ongeveer 15.500 van de 27.500 nog resterende buitengebiedadressen alsnog van snel vast internet – zoals glasvezel - te voorzien.»
09 · FEIT

Sneller dan 10 gigabit per kanaal is een eisenlijst

Aanbeveling ITU-T G.9804.1, goedgekeurd op 22 november 2019, beschrijft de eisen voor snellere passieve optische netten, boven 10 gigabit per seconde per kanaal, voor huishoudens, bedrijven, mobile backhaul en andere toepassingen.

«This Recommendation describes the general requirements of higher speed passive optical networks (HSP) that operate at speeds of over 10 Gbit/s per channel, for residential, business, mobile backhaul, and other applications.»
Wie zit erachter · 3
Bronnen bij de tekst
  1. 01De gewone enkelmodusvezel, rond 1310 nanometer, bestaat sinds 1984ITU-T, Recommendation ITU-T G.652 (08/2024): Characteristics of a
  2. 02Eind 2025: 220 duizend nieuwe glasvezelaansluitingen, 8,94 miljoen in totaalAutoriteit Consument en Markt, ACM Telecommonitor vierde kwartaal 2025 (2026)
  3. 03GPON: 2,4 gigabit naar het huis, 1,2 of 2,4 terugITU-T, Recommendation ITU-T G.984.1 (03/2008): Gigabit-capable
  4. 04Tien gigabit symmetrisch, ook als aanvoer voor de mobiele mastITU-T, Recommendation ITU-T G.9807.1 (02/2023): 10-Gigabit-capable
  5. 05De vezel onder 5G: fronthaul, midhaul en backhaul in één aanbevelingITU-T, Recommendation ITU-T G.8300 (05/2020): Characteristics of
  6. 06Geen besluit binnen vier maanden? Dan is de vergunning verleendEUR-Lex, Verordening (EU) 2024/1309, Gigabit Infrastructure Act
  7. 07Het Rijk: 99 procent kan al bij snel vast internetRijksoverheid, Draadloze oplossingen voor Nederlanders zonder toegang tot (2024)
  8. 08Marktpartijen ramen 15.500 van 27.500 buitenadressen alsnog vastRijksoverheid, Draadloze oplossingen voor Nederlanders zonder toegang tot (2024)
  9. 09De volgende passieve netten zitten boven 10 gigabit per kanaalITU-T, Recommendation ITU-T G.9804.1 (11/2019): Higher speed
Volgend dossier
Het 6G-netwerk

6G is de volgende generatie mobiel netwerk. Het verbindt niet alleen, maar neemt ook waar, op hogere frequenties en met meer antennes dichter bij huis. Het dossier gaat over standaard, frequenties, dekking, blootstelling en cybercrime.

Lees verder →

Lees ook

↑ Terug naar Andere netwerken