- Hoe ver is het
- Vijf cloudbedrijven hielden eind 2025 samen naar schatting 71 procent van alle AI-rekenkracht ter wereld[1]. Datacenters gebruikten in 2024 al 415 terawattuur stroom, 1,5 procent van het wereldverbruik[2].
- Wie zit erachter
- Amazon, Google, Meta, Microsoft, Oracle en NVIDIA. ASML en TSMC voor chips, TenneT voor stroom, Ericsson en Nokia voor radio. Dezelfde datacenters vragen koelwater en grondstoffen.
- Wat betekent het voor jou
- Je zoekopdrachten, foto's, kaarten en stem lopen door de systemen van een handvol bedrijven. Hun datacenters halen stroom van hetzelfde net als jij, en koelwater dat kan concurreren met landbouw en drinkwater[3].
- Plek in het verhaal
- Stap 4 van de keten: de handen aan het stuur. De industrie bouwt en bezit de techniek waar alles op draait. De rekenkracht zelf zit bij de Hyperscalers. Daarna: Kapitaal.
- Industrie · 15 onderbouwingenPlatforms
Meta presenteerde in september 2024 de bril Orion als brug tussen de fysieke en de virtuele wereld; de Ray-Ban Display, vanaf september 2025 in de Verenigde Staten, krijgt commando’s via een polsband die spiersignalen leest.
- Industrie · 8 onderbouwingenLive-twin-platform
Microsoft, Amazon, Google en NVIDIA bieden platforms die een digitale kopie van fabrieken, gebouwen of steden bijhouden: sensoren voeden het model, het model kan acties sturen.
- Industrie · 10 onderbouwingenChips & AI-fabriek
ASML noemt zich in het jaarverslag 2025 de enige bouwer van machines die chips belichten met extreem ultraviolet licht. TSMC is volgens het eigen jaarverslag de opdrachtfabriek voor chips van 7 nanometer en kleiner; NVIDIA zet beeldchips in voor versneld…
- Industrie · 15 onderbouwingenStroom & net
Europese netbeheerders (ENTSO-E) noemen in het netplan van 2024 voor 2040 108 gigawatt extra grensoverschrijdende capaciteit nodig; TenneT investeert in het Nederlandse deel.
- Industrie · 10 onderbouwingenWater & grondstof
Het Internationaal Energieagentschap schat het waterverbruik van datacenters op ongeveer 560 miljard liter per jaar, oplopend tot circa 1.200 miljard liter in 2030. Google verbruikte in 2024 in The Dalles in Oregon 361,4 miljoen gallons.
- Industrie · 5 onderbouwingenTelecom-RAN
Ericsson en Nokia bouwen de radio in de masten: de software die bepaalt hoe telefoons verbinding maken. Berekeningen voor kunstmatige intelligentie moeten volgens hen vlak bij die radio gebeuren, omdat vertraging anders te groot is.
- Industrie · 7 onderbouwingenRekenmacht & concentratie
Epoch AI schat op 14 april 2026 dat Amazon, Google, Meta, Microsoft en Oracle in het vierde kwartaal van 2025 samen 71 procent van de wereldwijde rekenkracht voor kunstmatige intelligentie hielden.
EU-instellingen · 1
Instellingen en normstellers · 2
Het Internationaal Energieagentschap (IEA). Schat het stroomgebruik van datacenters in 2024 op 415 terawattuur, 1,5 procent van het wereldverbruik, en het waterverbruik op ongeveer 560 miljard liter per jaar.
Het industrieverbond dat de technische specificaties van mobiele netwerken schrijft. Zijn eisen voor waarneming in 5G (release 19) benoemen het privacyrisico voor mensen zonder telefoon.
Bedrijven · 11
Amerikaans technologiebedrijf, eigenaar van Amazon Web Services en Ring.
Amerikaans technologiebedrijf, moederbedrijf van Google Cloud en Google DeepMind.
Amerikaans technologiebedrijf. Presenteerde in september 2024 de bril Orion als brug tussen de fysieke en de virtuele wereld.
Zweedse netwerkbouwer. Bouwt de radio in de masten, volgde in 2026 drones daarmee in Texas, en wijst in een white paper over 6G-spectrum naar de centimeterband (7 tot 15 gigahertz).
Amerikaans technologiebedrijf. Biedt met Azure Digital Twins een platform dat entiteiten van mensen, plaatsen en dingen bijhoudt.
Nederlandse bouwer van chipmachines. Noemt zich in het jaarverslag 2025 de enige bouwer van machines die chips belichten met extreem ultraviolet licht.
Vermogensbeheerder. Meldde eind 2025 $14,0 biljoen aan beheerd vermogen en verkoopt Aladdin sinds 1999 als platform voor beleggingen en risico.
Taiwanese chipfabrikant die volgens het eigen jaarverslag chips maakt in opdracht van anderen.
Finse netwerkbouwer. Bouwt de radio in de masten en schrijft dat het Hexa-X leidt, het Europese onderzoeksproject naar 6G.
Amerikaanse chipontwerper. Levert hardware voor AI en het platform Omniverse voor digitale tweelingen.
In het Form 10-K over het boekjaar tot 31 mei 2026 schrijft Oracle Corporation dat het producten en diensten levert die raamwerken voor informatietechnologie (IT) bouwen, draaien en ondersteunen. Het bedrijf doet wereldwijd zaken en is als vennootschap opgericht in de staat Delaware. In de documentatie van Oracle Cloud Infrastructure is een regio een lokaal geografisch gebied, en een beschikbaarheidsdomein één of meer datacenters in die regio.
Brancheorganisaties · 1
- 01Epoch 2026: vijf hyperscalers 71% AI-rekenkrachtEpoch AI, Five hyperscalers now own over two-thirds of global AI compute (2026)
- 02IEA: datacenters 415 TWh in 2024International Energy Agency, Executive summary — Energy and AI (2025)
- 03IEA: koelwater kan concurreren met irrigatie; siting = stressInternational Energy Agency, Energy and AI — Box 5.4 Water use by data centres (2025)
BlackRock stuurt vermogen via Aladdin. Palantir brengt gegevens van een organisatie samen, voor politie en leger. De Bank voor Internationale Betalingen schetst regels voor een digitale centralebankmunt. Banken en betaalrails bepalen waar het geld heen gaat.