- Hoe ver is het
- Op 5 december 2025 kreeg X van de Commissie de eerste boete onder de digitaledienstenverordening (Digital Services Act, DSA): 120 miljoen euro, voor het blauwe vinkje, het advertentiearchief en de toegang voor onderzoekers. Die boete ging niet over inhoud[1][2]. De DSA richt zich ook op legale inhoud zoals desinformatie, als die bijdraagt aan systeemrisico's[3]. Een bevel om een specifiek bericht weg te halen komt alleen van een nationale rechter of een nationaal bestuursorgaan, niet van de Commissie[4]. In de transparantiedatabase, oktober 2025 tot en met september 2026, berust 99,79 procent van de motiveringen op de eigen voorwaarden van het platform[5].
- Wie zit erachter
- De Europese Commissie houdt toezicht op de grootste platforms en kan boetes geven tot 6 procent van de wereldwijde omzet[6]. Op 12 augustus 2024 waarschuwde eurocommissaris Thierry Breton Elon Musk rond een interview met Donald Trump[7]. De Commissie nam later afstand van die brief[8]. De grootste platforms moeten risico's voor verkiezingen inschatten en beperken[9]. Verwijderbevelen zijn nationaal[4].
- Wat betekent het voor jou
- In 2012 paste Facebook zonder het te zeggen het nieuwsoverzicht van 689.003 mensen aan, om te zien of hun stemming meeging[10]. In Roemenië verklaarde het grondwettelijk hof in 2024 de hele presidentsverkiezing ongeldig[11]. Het noemde onder meer ondoorzichtig gebruik van digitale technologie en kunstmatige intelligentie in de campagne[12].
- Plek in het verhaal
- Stap 5, de naaf van het wiel, en een van de vijf dossiers onder Control. Het scannen van privéberichten staat bij Surveillance.
4 onderwerpen
- Censuur en sturing · 10 onderbouwingenDSA en moderatie
De Europese Commissie kan een bericht niet laten verwijderen, maar ze kan grote platforms wel onder druk zetten over hoe ze met inhoud omgaan, en één commissaris deed dat al in een brief.
- Censuur en sturing · 10 onderbouwingenPlatforms & verkiezingen
Een verkiezing werd ongeldig verklaard, mede om wat er op TikTok gebeurde.
- Censuur en sturing · 6 onderbouwingenMind & neurosturing
Je stemming is te sturen, zonder dat je het merkt.
- Censuur en sturing · 11 onderbouwingenInternetafsluitingen
Een overheid kan het net voor een heel gebied laten uitzetten, en jou uit het gesprek halen.
Bronnen bij de inleiding
- 01De eerste DSA-boete: 120 miljoen euro voor XEuropese Commissie, Boete van 120 miljoen euro voor X (IP/25/2934) (2025)
- 02De enige boete ging niet over inhoudEuropese Commissie, Boete van 120 miljoen euro voor X (IP/25/2934) (2025)
- 03De wet vraagt ook om legale inhoud te beperkenEUR-Lex, DSA (EU) 2022/2065
- 04Een verwijderingsbevel komt alleen van de lidstaatEUR-Lex, DSA (EU) 2022/2065
- 05Bijna alle besluiten zijn eigen platformregelsEuropese Commissie, DSA transparency database (2026)
- 06De Commissie kan boetes opleggen tot 6 procent van de omzetEUR-Lex — Regulation (EU) 2022/2065, Digital Services Act (Verordening 2022/2065)
- 07Breton dreigde met maatregelen rond een Trump-interviewThierry Breton, Breton-brief aan Musk, 12 augustus 2024
- 08De Commissie nam afstand van Bretons briefAnadolu Agency, Commissie ontkent betrokkenheid bij Breton-brief (2024)
- 09De wet: platforms moeten risico's voor verkiezingen beperkenEUR-Lex — Regulation (EU) 2022/2065, Digital Services Act (Verordening 2022/2065)
- 10Facebook stuurde een week lang de stemming van gebruikersKramer, Guillory & Hancock — PNAS, Experimental evidence of massive-scale emotional contagion through social networks (2014)
- 11Het hof schrapte de hele presidentsverkiezingCurtea Constituțională a României, Hotărârea nr. 32/2024 (verkiezing geschrapt)
- 12Het hof: ondoorzichtig gebruik van AI in de campagneCurtea Constituțională a României, Hotărârea nr. 32/2024 (verkiezing geschrapt)
Volgend dossier
Toegang
Een score, een leeftijdsgrens of een andere regel bepaalt of je erdoor mag: bij een uitkering, op een platform, aan de grens. Zonder de juiste uitkomst blijf je buiten.