- Hoe ver is het
- De tijdelijke Europese regel die platforms vrijwillig privéberichten laat scannen, loopt tot 3 april 2028. Chats die van begin tot eind versleuteld zijn, vallen erbuiten[1]. Over een permanente scanwet overlegden Raad, Parlement en Commissie op 29 september 2026. Een uitkomst is niet gepubliceerd[2]. In het Sensing-project in Roermond (2020) registreerde de politie de auto's van iedereen die in en rond de stad reed[3]. De Commissie van Toezicht op de Inlichtingen- en Veiligheidsdiensten (CTIVD) vond in 2026 dat een aantal belangrijke waarborgen voor bulkdatasets bij de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) en de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) niet op orde was[4]. Volgens de eisen van 3GPP, de organisatie die de mobiele standaarden schrijft, kan het netwerk ook mensen volgen die geen telefoon bij zich hebben. Dat is een eis in de standaard, geen uitgerold netwerk[5].
- Wie zit erachter
- De Europese Commissie, het Parlement en de Raad schrijven de scanwet. Platforms als Google zoeken met vingerafdrukken en kunstmatige intelligentie naar misbruikbeelden[6]. Meldingen gaan naar het Amerikaanse National Center for Missing and Exploited Children (NCMEC). Volgens NCMEC draait daar software van Palantir, zonder dat Palantir zelf toegang heeft[7]. De politie en autofabrikanten als General Motors verzamelen beweging. Flock Safety levert kentekencamera's aan Amerikaanse gemeenten en bewonersverenigingen[8]. Kredietbureaus maakten volgens de Amerikaanse Federal Trade Commission (FTC) van de autogegevens rapporten voor verzekeraars[9]. Wetgevers bepalen wanneer de Algemene verordening gegevensbescherming (AVG) of de AI-verordening wel of niet geldt[10][11].
- Wat betekent het voor jou
- Een vader in San Francisco fotografeerde in 2021 de ontstoken lies van zijn zoontje voor de dokter. Google sloot zijn accounts[12]. Volgens Amnesty (2020) bevatte het risicomodel van Roermond indicatoren om vast te stellen of inzittenden van Oost-Europese afkomst waren. De minister bestreed dat het massasurveillance of discriminatie was[13]. Volgens de FTC verzamelde General Motors de precieze locatie en het rijgedrag van miljoenen auto's en verkocht dat zonder geldige toestemming aan kredietbureaus, die er rapporten van maakten waarmee verzekeraars verzekeringen weigerden en premies bepaalden. GM schikte. De FTC spreekt van beschuldigingen[9].
- Plek in het verhaal
- Stap 5, de naaf van het wiel, en een van de vijf dossiers onder Control. Het bewijs wie je bent staat bij Digitale identiteit.
7 onderwerpen
- Surveillance · 7 onderbouwingenChatcontrole
Een machine kijkt mee in je privéfoto's, en één fout kost je alles.
- Surveillance · 7 onderbouwingenNooit offline
Het netwerk is altijd om je heen en scant de omgeving, ook als je geen telefoon bij je hebt.
- Surveillance · 10 onderbouwingenDe auto
Je auto kijkt naar je, onthoudt hoe je rijdt en praat erover.
- Surveillance · 9 onderbouwingenPre-crime
Je kenteken maakt je verdacht, voordat je iets gedaan hebt.
- Surveillance · 12 onderbouwingenFlock en de kentekencamera
Een camera langs de weg onthoudt waar je auto was, en dat kan je verdachte maken.
- Surveillance · 10 onderbouwingenUitzondering nationale veiligheid
Wat bedrijven niet met je gegevens mogen, mag een geheime dienst vaak wel.
- Surveillance · 11 onderbouwingenSpyware
Een bericht dat je niet opent, kan je telefoon overnemen.
Bronnen bij de inleiding
- 01Vrijwillig scannen geldt weer tot 2028, zonder versleutelde chatsEUR-Lex — Regulation (EU) 2026/1881, Verordening (EU) 2026/1881, herstel tot 3 april 2028
- 02Op 29 september 2026 overlegden Raad en Parlement over scanbevelenRaad van de Europese Unie, ST 13051/26, trialoog 29 september 2026
- 03In Roermond kreeg elke auto een risicoscoreAmnesty International, Wij ruiken onraad (samenvatting We Sense Trouble) (2020)
- 04De CTIVD vond onbevoegde toegang tot beperkt toegankelijke dataCTIVD, CTIVD-rapport 84, bulkdatasets (2026)
- 05De standaard: het netwerk kan ook mensen zonder telefoon volgenETSI / 3GPP, 3GPP TS 22.137: eisen voor sensing (Release 19) (2026)
- 06Google: we scannen met vingerafdrukken en AIThe Guardian, Google refuses to reinstate man’s account after he took medical images of son’s groin (2022)
- 07NCMEC zet alle CyberTipline-meldingen in Palantir FoundryArvid Grange / Dagens ETC, Grange, EU-berichten door Palantir-software (2026)
- 08Kentekencamera's leggen vast waar auto's zijn geweestEFF, Automated license plate readers (2023)
- 09Hard remmen, 's nachts rijden: GM verkocht het doorFederal Trade Commission, FTC Takes Action Against General Motors for Sharing Drivers’ Precise Location and Driving Behavior Data Without Consent (2025)
- 10De AVG geldt niet voor de politie; die heeft een eigen regimeEUR-Lex, AVG (EU) 2016/679
- 11De AI-verordening geldt niet voor leger en nationale veiligheidEUR-Lex, AI-verordening (EU) 2024/1689
- 12Een foto voor de dokter maakte een vader tot verdachteThe Guardian, Google refuses to reinstate man’s account after he took medical images of son’s groin (2022)
- 13Amnesty: indicatoren moesten Oost-Europese afkomst vaststellenAmnesty International, Wij ruiken onraad (samenvatting We Sense Trouble) (2020)
Volgend dossier
Censuur en sturing
Grote platforms bepalen wat je ziet en kunnen je stemming sturen. De Europese Commissie kan geen bevel geven om een bericht te verwijderen. Wel kan ze platforms onder druk zetten over legale inhoud. Een bevel om iets weg te halen komt van de lidstaat.