01 · FEIT
Elke NAVO-lidstaat heeft een zetel in het bestuur van DIANA
Het bestuur van DIANA (Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic, de innovatieversneller van de NAVO) vergaderde voor het eerst in oktober 2022.
Het bestuur doet de organisatorische governance.
Elke NAVO-lidstaat levert één vertegenwoordiger.
DIANA werkt onder een charter dat de Noord-Atlantische Raad goedkeurde, en rapporteert aan die raad.
«DIANA’s Board of Directors, which held its first meeting in October 2022, is responsible for the organisational governance of DIANA. It is led by a Board Chair and is composed of one representative from each NATO member country. DIANA operates under a North Atlantic Council-approved charter and reports to the Council on its activities.»
02 · FEIT
Het NATO Innovation Fund beheert 1 miljard euro
Het NATO Innovation Fund noemt zich een zelfstandige durfkapitaalfirma, gelanceerd door de NAVO.
Vierentwintig bondgenoten staan erachter.
Het fonds beheert 1 miljard euro.
Nederland staat op de lijst van deelnemers.
«The NATO Innovation Fund is a standalone VC firm, launched by NATO, backed by 24 NATO Allied nations, with €1 billion in assets under management.»
03 · FEIT
Het fonds werkt buiten de NAVO-structuren
Het fonds schrijft dat het onafhankelijk van de NAVO-structuren werkt.
Het heeft een eigen investeringsbesluit.
Het heeft een eigen governance en eigen kapitaal.
«The NIF is a standalone venture capital firm, established by NATO and backed by 24 Allied nations. It operates independently from NATO structures, with its own investment decision-making, governance, and capital.»
04 · FEIT
De NAVO kocht Palantirs Maven voor doelbepaling
Op 25 maart 2025 sloot het NATO Communications and Information Agency, het inkoopbureau van de NAVO, met Palantir de aankoop van het Maven Smart System NATO, voor gebruik bij Allied Command Operations, het militaire commando van de NAVO. Het systeem moet inlichtingen samenvoegen en doelbepaling ondersteunen, het beeld van het slagveld scherper maken en beslissen versnellen. De aankoop duurde zes maanden, een van de snelste in de geschiedenis van de NAVO. Het bedrag is niet openbaar.
«Op 25 maart 2025 rondden het NATO Communications and Information Agency (NCIA) en Palantir Technologies Inc. (Palantir) de aankoop af van het Palantir Maven Smart System NATO (MSS NATO) voor inzet binnen het Allied Command Operations (ACO) van de NAVO»
05 · FEIT
De NAVO noemt Rusland de grootste en meest directe dreiging
Het Strategic Concept 2022 van de NAVO, aangenomen op de top in Madrid op 29 juni 2022, noemt in paragraaf 8 de Russische Federatie de grootste en meest directe dreiging voor de veiligheid van de bondgenoten. Dit is het oordeel van de NAVO over Rusland, geen vaststelling van deze site.
«The Russian Federation is the most significant and direct threat to Allies’ security and to peace and stability in the Euro-Atlantic area.»
06 · FEIT
De NAVO zegt dat China haar belangen en waarden uitdaagt
Het Strategic Concept 2022 van de NAVO zegt in paragraaf 13 dat de verklaarde ambities en het dwingende beleid van de Volksrepubliek China de belangen, de veiligheid en de waarden van de bondgenoten uitdagen. Dit is het oordeel van de NAVO over China, geen vaststelling van deze site.
«The People’s Republic of China’s (PRC) stated ambitions and coercive policies challenge our interests, security and values.»
07 · FEIT
Het Europees Defensiefonds heeft 7,953 miljard euro
Verordening 2021/697 stelt het Europees Defensiefonds in voor 2021 tot en met 2027.
Het financiële kader is 7.953.000.000 euro in lopende prijzen.
Daarvan is 2.651.000.000 euro voor onderzoek.
En 5.302.000.000 euro is voor ontwikkeling.
«the financial envelope for the implementation of the Fund for the period from 1 January 2021 to 31 December 2027 shall be EUR 7 953 000 000 in current prices.»
08 · FEIT
Het Defensiefonds valt onder direct beheer van de Commissie
Artikel 8 zegt dat het fonds onder direct beheer wordt uitgevoerd.
Een specifieke actie mag in een onderbouwd geval onder indirect beheer.
De selectie en de gunning vallen daar niet onder.
Artikel 24 laat de Europese Commissie de werkprogramma's vaststellen.
«The Fund shall be implemented under direct management in accordance with the Financial Regulation.»
09 · FEIT
De Defensienota noemt het innovatiefonds en DIANA
De nota noemt twee innovatie-initiatieven van de Noord-Atlantische Verdragsorganisatie (NAVO): het NATO Innovation Fund en de Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic (DIANA). De NAVO zet die in, schrijft de nota, om een voorsprong te houden op tegenstanders. De zin noemt geen 5G of 6G.
«Verder zet de NAVO zich met innovatie-initiatieven, zoals het NATO Innovation Fund (NIF) en de Defence Innovation Accelerator for the North Atlantic (DIANA), in om een voorsprong te houden op tegenstanders.»
10 · FEIT
Defensie noemt het Russische regime een bedreiging
In het voorwoord van de Defensienota 2024 schrijven de minister en de staatssecretaris van Defensie dat vooral de oorlogszucht van het Russische regime de veiligheid van Nederland en de bondgenoten bedreigt. Dit is het oordeel van Defensie, geen vaststelling van deze site.
«Vooral de oorlogszucht van het Russische regime bedreigt de veiligheid van Nederland en onze bondgenoten.»
11 · FEIT
Defensie zegt dat China de rechtsorde indirecter ondermijnt
De Defensienota 2024 beschrijft de strategische rivaliteit tussen grootmachten met een agressief Rusland en een assertief China. Volgens de nota ondermijnt China de internationale rechtsorde op een indirectere maar ook structurelere wijze dan Rusland. Dit is het oordeel van Defensie, geen vaststelling van deze site.
«Waar Rusland de confrontatie zoekt, ondermijnt China de internationale rechtsorde op een indirectere maar ook structurelere wijze.»
12 · FEIT
Defensie werkt sinds 2010 kleinschalig met Palantir
Staatssecretaris Boswijk van Defensie zei op 2 juni 2026 in het mondelinge vragenuur van de Tweede Kamer dat Defensie al sinds 2010 op een kleine schaal samenwerkt met Palantir.
«Het is goed om te weten dat Defensie al sinds 2010 op een kleine schaal samenwerkt met Palantir.»
13 · FEIT
De MIVD valt onder de minister van Defensie
Artikel 1 van de Wiv 2017 (Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten) wijst per dienst de betrokken minister aan. Voor de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (MIVD) is dat de minister van Defensie.
«ten aanzien van de Militaire Inlichtingen- en Veiligheidsdienst: Onze Minister van Defensie;»
14 · FEIT
De AIVD valt onder de minister van Binnenlandse Zaken
Artikel 1 van de Wiv 2017 wijst per dienst de betrokken minister aan. Voor de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) is dat de minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties.
«ten aanzien van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst: Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties;»
15 · FEIT
De NCTV valt onder de minister van Justitie en Veiligheid
Volgens het Register van Overheidsorganisaties vallen de NCTV en zijn medewerkers onder de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie en Veiligheid. Organisatorisch is de NCTV ondergebracht bij het ministerie, op vergelijkbare wijze als een directoraat-generaal.
«De NCTV en zijn medewerkers vallen onder de verantwoordelijkheid van de minister van Justitie en Veiligheid.»
16 · FEIT
De AI-verordening geldt niet voor AI voor defensie en veiligheid
Artikel 2, lid 3, van de AI-verordening (Verordening (EU) 2024/1689) zegt twee dingen. De wet is niet van toepassing op gebieden buiten het Unierecht en doet geen afbreuk aan de bevoegdheden van de lidstaten op het gebied van nationale veiligheid, ongeacht wie die taken uitvoert. Zij geldt ook niet voor AI-systemen die uitsluitend voor militaire, defensie- of nationale veiligheidsdoeleinden in de handel komen, in gebruik worden gesteld of worden gebruikt, ongeacht het soort entiteit.
«Deze verordening is niet van toepassing op AI-systemen wanneer en in zover die uitsluitend in de handel worden gebracht, in gebruik worden gesteld of, al dan niet gewijzigd, worden gebruikt voor militaire, defensie- of nationale veiligheidsdoeleinden, ongeacht het soort entiteit dat deze activiteiten uitvoert.»
17 · FEIT
De AVG geldt in Nederland niet voor AIVD en MIVD
Artikel 3 van de Uitvoeringswet AVG trekt de AVG in Nederland door naar verwerking buiten het Unierecht en naar de krijgsmacht. Lid 3 haalt daar twee uitzonderingen uit: de krijgsmacht voor zover de minister van Defensie dat bij een inzet volgens artikel 97 van de Grondwet bepaalt, en de verwerking van persoonsgegevens voor zover daarop de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 van toepassing is. AIVD en MIVD vallen daarmee buiten de AVG.
«de verwerking van persoonsgegevens voor zover daarop de Wet op de inlichtingen- en veiligheidsdiensten 2017 van toepassing is.»
18 · FEIT
De Wiv 2017 laat AIVD en MIVD communicatie aftappen en ontsleutelen
Artikel 48, lid 1, van de Wiv 2017 maakt de AIVD en de MIVD bevoegd tot onderzoeksopdrachtgerichte interceptie: het met een technisch hulpmiddel aftappen, ontvangen, opnemen en afluisteren van elke vorm van telecommunicatie of gegevensoverdracht, ongeacht waar dat plaatsvindt. Tot die bevoegdheid behoort tevens het ongedaan maken van de versleuteling. De toestemming van de minister geldt voor ten hoogste een jaar en kan worden verlengd.
«De diensten zijn bevoegd tot het met een technisch hulpmiddel onderzoeksopdrachtgericht aftappen, ontvangen, opnemen en afluisteren van elke vorm van telecommunicatie of gegevensoverdracht door middel van een geautomatiseerd werk ongeacht waar een en ander plaatsvindt»
19 · FEIT
Nationale veiligheid zet het Unierecht niet automatisch uit
Het Hof van Justitie van de EU oordeelde op 6 oktober 2020 in La Quadrature du Net e.a. (C-511/18 e.a.) over artikel 4, lid 2, VEU: de lidstaten bepalen zelf hun veiligheidsbelangen, maar het enkele feit dat een nationale maatregel is genomen met het oog op de bescherming van de nationale veiligheid, kan er niet toe leiden dat het Unierecht niet van toepassing is.
«kan het enkele feit dat een nationale maatregel is genomen met het oog op de bescherming van de nationale veiligheid, niet ertoe leiden dat het Unierecht niet van toepassing is en dat de lidstaten worden ontheven van de verplichting om dit recht te eerbiedigen»
20 · FEIT
DARPA noemt zich een agentschap van het Department of War
De about-pagina van DARPA (het Amerikaanse defensieonderzoeksbureau) noemt het bureau een onafhankelijk onderzoeks- en ontwikkelingsagentschap.
Het staat binnen het Amerikaanse Department of War.
De pagina kort dat af als DOW.
«The Defense Advanced Research Projects Agency, DARPA, is an independent research and development agency within the U.S. Department of War, DOW.»
21 · FEIT
DIU is een field activity en begon in 2015 als DIUx
De about-pagina noemt DIU (Defense Innovation Unit) een field activity (een zelfstandige uitvoeringsdienst) van het Department of War.
De pagina zegt dat DIU in augustus 2015 is gestart als DIUx (Defense Innovation Unit Experimental), door minister van Defensie Ash Carter.
DIU zegt prototypecontracten in maanden te gunnen, niet in jaren.
«Launched in August 2015 as DIUx by Secretary of Defense Ash Carter»
22 · FEIT
Contract van 24,6 miljard dollar voor de F-35
USAspending (de uitgavendatabank van de Amerikaanse federale overheid) toont contract N0001923C0003 aan Lockheed Martin.
Het Amerikaanse ministerie van Defensie tekende op 23 december 2022.
Het contract financiert long lead (vroege inkoop van onderdelen met een lange levertijd) voor de F-35A, de F-35B en de F-35C.
De verplichting is 24.588.054.059 dollar.
«Description THE PURPOSE OF THIS CONTRACT IS TO AWARD LONG LEAD FUNDING FOR F-35A, F-35B, AND F-35C AIRCRAFT FOR U.S. SERVICES, NON-DOD PARTNERS, AND FMS CUSTOMERS»
23 · FEIT
De landmacht sloot een raamovereenkomst met Palantir tot 10 miljard dollar
Op 31 juli 2025 sloot de Amerikaanse landmacht een raamovereenkomst met Palantir. Landmacht en andere onderdelen van het ministerie van Defensie mogen in die periode commerciële producten van Palantir kopen, tot een plafond van 10 miljard dollar. Dat is het maximum, geen toezegging. Vijfenzeventig contracten gaan in één overeenkomst op, met een looptijd tot tien jaar.
«Het leger en andere agentschappen van het Department of Defense hebben gedurende die periode de optie om de commerciële producten van Palantir aan te schaffen, tot een maximum van $10 miljard. Dit bedrag is de maximale potentiële waarde van het contract en geen specifieke verplichting of toezegging.»