6G Matrix

Wat er allemaal verbonden is

In Nederland gebruikt bijna iedereen al een apparaat dat zelf gegevens naar internet stuurt.

6GIoTIoBNanoAI TwinStaatMilitairIndustrieKapitaalBurger
Wat komt er?5 DOSSIERS · TECHNIEKWie trekt eraan?5 DOSSIERS · ACTORENWaartoe?5 DOSSIERS · CONTROL
Wat is het

Volgens het statistiekbureau van de Europese Unie (Eurostat) gebruikte in 2024 94,8 procent van de Nederlanders een internet-verbonden apparaat voor privégebruik, tegen 70,9 procent in de Unie[1]. Het Internet of Things (IoT) zijn apparaten die via internet worden uitgelezen of op afstand bediend, van een slimme deurbel of een auto tot een machine in de fabriek. Wat in de stad hangt staat bij Slimme stad, wat op of in het lichaam zit bij Lichaam als netwerk. Een apparaat dat zelf op een open adres antwoordt, staat bij Vindbaar op internet.

Hoe het werkt

Een apparaat meet of luistert en stuurt die gegevens over internet naar een leverancier, een arts of een fabriek. Wie het portaal heeft, kan uitlezen of bijsturen, zoals bij een omvormer of een slimme meter. De koppeling loopt vaak via de cloud van de fabrikant: bij het lek in het SolarMAN-portaal in 2022 waren volgens onderzoek in opdracht van de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) ongeveer 40.000 Nederlandse installaties te bereiken[2].

Wat 6G en AI toevoegen

Nu hangt elk apparaat nog aan een eigen verbinding. In 5G-Advanced, de laatste fase van 5G, is al vastgelegd dat ook een label zonder batterij, zoals een sticker op een doos, met het netwerk kan praten. Zie Ambient IoT[3]. 6G wil daarnaast de omgeving meten zonder dat jij een apparaat bij je hebt[4]. Als onderzoeksdoel voor 6G noemt de Internationale Telecommunicatie-Unie (ITU) tot 100 miljoen verbonden apparaten per vierkante kilometer, dat is tot 100 per vierkante meter[5]. AI kan die stromen samenlezen. Dat is een verwachting, geen uitgerold netwerk.

Bewijs · 6
01 · FEIT

In Nederland gebruikte 81,6 procent een verbonden systeem in huis

Eurostat telde in 2024 dat 81,6 procent van de Nederlanders in de voorgaande drie maanden een internet-verbonden systeem in huis gebruikte, voor energiebeheer, beveiliging, een apparaat of een spraakassistent. In de 27 lidstaten van de Unie was dat 33,0 procent. Het is zelfopgave in een enquête, geen telling van apparaten.

«Individuals used an internet-connected home system (for energy management, security/safety, appliances, or virtual assistant) (last 3 months)»
02 · FEIT

Geen van de 9 geteste omvormers voldeed aan de cybernorm

De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur (RDI) testte in 2023 negen omvormers voor zonnepanelen op cyberveiligheid. Geen van de 9 voldeed aan de gebruikte norm. Volgens de inspectie zijn installaties daardoor eenvoudig te hacken en daarna uit te schakelen of in te zetten voor DDoS-aanvallen, aanvallen waarbij veel apparaten tegelijk een dienst overspoelen.

«De testen op cyberveiligheid wezen uit dat geen van de 9 onderzochte omvormers voldeed aan de gebruikte norm.»
03 · FEIT

Drie op de tien huisartsen zetten in 2023 telemonitoring in

Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) schrijft in de E-healthmonitor 2023 dat 30 procent van de huisartsen de afgelopen twaalf maanden telemonitoring inzette. Bij medisch specialisten was dat 17 procent. Telemonitoring is volgens het RIVM het op afstand monitoren van een patiënt, waarbij die thuis bijvoorbeeld bloeddruk of bloedsuiker meet met een apparaat.

«Van alle huisartsen geeft 30 procent aan dat ze de afgelopen twaalf maanden telemonitoring hebben ingezet»
04 · FEIT

Bijna 10 procent van de winkelbedrijven gebruikte IoT voor klanten

Eurostat telde in 2021 dat 9,8 procent van de Nederlandse detailhandel het Internet of Things (IoT) inzette voor klantenservice, bijvoorbeeld slimme camera's of sensoren voor een persoonlijke winkelervaring. In de 27 lidstaten van de Unie was dat 5,1 procent. Het gaat om bedrijven met 10 of meer werkzame personen.

«Enterprises use IoT for customer service (e.g. smart cameras or sensors to offer customers a personalised shopping experience) (as of 2021)»
05 · FEIT

Bijna de helft van de grote bedrijven gebruikte in 2021 IoT

Het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) telde in 2021 dat 47 procent van de Nederlandse bedrijven met 500 of meer werkzame personen het Internet of Things (IoT) gebruikte. Bij bedrijven met 10 of meer werkzame personen was dat 20 procent. Nieuwere bedrijfscijfers over IoT staan niet in StatLine.

«Bedrijven die gebruikmaken van IoT oftewel met elkaar verbonden systemen of apparaten die via internet gemonitord of op afstand bediend kunnen worden (computers, smartphones en printer buiten beschouwing gelaten)»
06 · FEIT

In Duitsland werd de pop Cayla in 2017 als spionageapparaat aangepakt

De Duitse toezichthouder Bundesnetzagentur schrijft in haar jaarverslag over 2017 dat zij is opgetreden tegen spionageapparaten zoals de pop Cayla of kinderhorloges met afluisterfunctie. De pop My Friend Cayla was een verbonden speelgoedpop. Dat was een Duits optreden, geen Nederlands verbod.

«Wir sind gegen Spionagegeräte wie die Puppe Cayla oder Kinderuhren mit Abhörfunktion vorgegangen.»
Grens en tegengeluid

Sinds 1 augustus 2025 moeten verbonden speelgoed en andere radioapparaten in de Europese Unie voldoen aan eisen voor cyberveiligheid en privacy[6]. De cijfers zijn zwakker dan ze lijken. Het percentage van Eurostat is wat mensen zelf opgeven in een enquête, geen telling van apparaten[7]. De bedrijfscijfers stoppen in 2021: het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) heeft daarna geen IoT-vraag meer in de enquête[8]. Wearables en implantaten horen bij het lichaam en staan bij Lichaam als netwerk.

07 · FEIT

Sinds 1 augustus 2025 gelden EU-eisen voor verbonden speelgoed

Gedelegeerde verordening (EU) 2022/30 van de Europese Commissie maakt de cyber- en privacyeisen van de richtlijn radioapparatuur (Radio Equipment Directive, RED) van toepassing op onder meer speelgoed met radiofunctie en apparatuur voor kinderzorg. Na uitstel bij verordening 2023/2444 geldt dat met ingang van 1 augustus 2025.

«Zij is van toepassing met ingang van 1 augustus 2025.»
Wie zit erachter · 3
Toezichthouder · NL
RDI

De Rijksinspectie Digitale Infrastructuur. Behartigt de Nederlandse belangen op de wereldradioconferentie en krijgt, volgens het kabinetsvoorstel, samen met de Autoriteit Persoonsgegevens een coördinerende rol bij het toezicht op de AI-verordening.

5 ONDERWERPEN →
EU-instelling · EU
Europese Commissie

Het uitvoerende orgaan van de EU. Stelt wetten voor en ziet toe op de uitvoering; het AI Office van de Commissie handhaaft de regels voor algemene AI-modellen, en het in- en uitreissysteem EES draait onder haar leiding.

19 ONDERWERPEN →
Onderzoek · IL
Yuval Noah Harari

Historicus en filosoof. Zijn site noemt hem professor, geboren in Israël in 1976, gepromoveerd aan Oxford in 2002, en docent geschiedenis aan de Hebreeuwse Universiteit van Jeruzalem. Daar staat ook dat hij in 2018, 2020 en 2026 de keynote gaf op het hoofdpodium van het World Economic Forum in Davos.

16 ONDERWERPEN →
Stemmen
01 · STEM

Yuval Noah Harari

Historicus, auteur van Sapiens, Homo Deus, 21 Lessons en Nexus

«Its second commandment is to connect everything to the system, including heretics who don't want to be connected.»
Bronnen bij de tekst
  1. 01Eurostat: 94,8 procent in NL gebruikt al IoTEurostat, Internet of Things - use (isoc_iiot_use), 2024
  2. 02Secura: 40.000 Nederlandse SolarMAN-installatiesSecura, Scenario's en maatregelen voor cyberweerbare zonnestroominstallaties (2024)
  3. 03Release 19 legt batterijloze Ambient IoT vast3GPP, TS 22.369 — Ambient power-enabled IoT (2024)
  4. 04IMT-2030: sensing als dienstITU-R, Recommendation ITU-R M.2160-0 — IMT for 2030 and beyond (2023)
  5. 056G-onderzoeksdoel is tot 100 miljoen apparaten per vierkante kilometerITU-R, Recommendation ITU-R M.2160-0 — IMT for 2030 and beyond (2023)
  6. 06EU: RED-eisen voor speelgoed vanaf 1 augustus 2025EUR-Lex, Gedelegeerde verordening (EU) 2022/30
  7. 07Eurostat: 81,6 procent in NL gebruikte een verbonden huisEurostat, Internet of Things - use (isoc_iiot_use), 2024
  8. 08CBS: 47 procent van de grote bedrijven gebruikte IoTCBS, ICT-gebruik bij bedrijven; bedrijfsgrootte, 2021 (85179NED)
Volgend onderwerp
Vindbaar op internet

Een apparaat dat zelf aan het open internet hangt, is opzoekbaar.

Lees verder →

Lees ook

Ook verbonden met Ambient IoT, Lichaam als netwerk, Vindbaar op internet.

↑ Terug naar IoT