6G Matrix

Leeftijdsgrens sociale media

Een minimumleeftijd klinkt als kinderbescherming, maar de controle vraagt van iedereen een leeftijdsbewijs.

Wat is het

Een minimumleeftijd voor sociale media zegt vanaf welke leeftijd je een account mag hebben. Overheden willen daarmee kinderen beschermen. Wie de grens handhaaft, moet controleren hoe oud iemand is. Dat kan alleen als het platform weet hoe oud iedereen is, ook volwassenen.

De Europese Unie heeft nog geen wet. Het Europees Parlement vroeg op 26 november 2025 om 16 jaar als standaardgrens, met 13 jaar als absolute ondergrens. Dat was een resolutie, geen wet[4].

Op 14 juli 2025 gaf de Europese Commissie richtsnoeren bij artikel 28 van de digitaledienstenverordening (Digital Services Act, DSA), de Europese wet voor online platforms. Die richtsnoeren zeggen: als er een wettelijke minimumleeftijd is, hoort daarbij een leeftijdscontrole. Een vakje aankruisen is niet genoeg[5].

Aanbeveling (EU) 2026/1035 vraagt de lidstaten om uiterlijk 31 december 2026 een Europese leeftijdscontrole klaar te hebben, in de digitale identiteitswallet of als aparte app[6]. Een expertpanel van Commissievoorzitter Von der Leyen adviseerde in juli 2026 een geharmoniseerde grens van 13 jaar[7].

Op 17 september 2026 stelde de Commissie de EU KIDS Act voor, voorstel COM(2026) 681. Dat is een voorstel voor een verordening, nog geen wet. Het Parlement en de Raad moeten nog beslissen. De publieke consultatie loopt tot 3 december 2026. Voor diensten die een risico vormen voor de privacy, veiligheid of beveiliging van minderjarigen zet het voorstel (artikel 6, lid 1) 15 jaar als grens voor een eigen account. Kinderen van 13 en 14 jaar zouden alleen een beperkt account mogen dat een ouder of voogd aanmaakt. Onder de 13 geen account[8]. Wie zijn leeftijd niet kan aantonen, verliest ook een bestaand account. De controle mag alleen via een gecertificeerd EU-leeftijdsbewijs dat ja of nee zegt. De Europese digitale identiteitswallet telt mee[9].

In de lidstaten is de stand wisselend. Denemarken heeft een wetsontwerp voor 15 jaar, verwacht in werking op 1 juli 2027[10]. Griekenland heeft een wetsvoorstel voor 15 jaar, met stemming gepland op 22 oktober 2026[11]. Duitsland wil, zolang Europa geen grens zet, een overgangsregel: onder 13 jaar in beginsel geen sociale netwerken[12]. In Spanje verviel het wetsvoorstel voor 16 jaar toen het parlement op 5 oktober 2026 werd ontbonden[13].

Nederland heeft geen wet en geen wetsvoorstel. De Tweede Kamer nam op 4 maart 2025 een motie aan die vroeg om een onderbouwde leeftijdsnorm, zoals 15 jaar, in een advies[14]. In juni 2025 adviseerde staatssecretaris Karremans namens het kabinet: wacht met sociale media tot 15 jaar. Geen verbod[15]. Het coalitieakkoord van 30 januari 2026 wil een Europese minimumleeftijd van 15 jaar, zolang sociale media onvoldoende veilig zijn[16]. Staatssecretaris Aerdts schreef op 5 oktober 2026: dat een verplichte leeftijdsgrens alleen via leeftijdsverificatie kan, zonder algemene identificatieplicht online, en dat het kabinet geen voorstander is van een verbod op VPN's[17].

Stichting Smartphonevrij Opgroeien vraagt 16 jaar. Aantoonbaar is deelname aan twee Kamer-rondetafelgesprekken en meedenken bij de Richtlijn Gezond Schermgebruik[18].

Casus

Op 10 december 2025 ging in Australië de wettelijke minimumleeftijd voor sociale media in. Platforms moeten sindsdien redelijke stappen nemen zodat Australiërs onder de 16 jaar geen account hebben. De plicht ligt bij het bedrijf, niet bij het kind of de ouder[1]. Om te weten wie onder de 16 is, moet een platform leeftijden vaststellen. Een overheidsbewijs mag niet de enige weg zijn[2].

Op 16 januari 2026 meldde de Australische premier dat binnen enkele dagen meer dan 4,7 miljoen accounts van gebruikers onder de 16 jaar waren uitgeschakeld, verwijderd of beperkt. Die cijfers komen van de platforms zelf. Zij leverden de aantallen aan de toezichthouder[3]. Het getal telt accounts, geen kinderen. Wie ten onrechte werd geraakt, is niet bekend.

Australië is het enige land in ons onderzoek waar zo'n grens al geldt.

Hoe het werkt

Een platform moet weten of je oud genoeg bent. In Australië kiest het bedrijf zelf redelijke stappen. Het mag niet alleen een overheidsbewijs vragen[2].

In de EU zegt het KIDS-voorstel iets anders. Voor elk account is alleen een gecertificeerde Europese leeftijdscontrole toegestaan, via een derde partij. Het bewijs zegt alleen ja of nee op de leeftijdsvraag. De wallet telt als zo'n controle[9].

Hoe zo'n leeftijdscheck werkt en wat er mis kan gaan, staat bij Toegang tot internet.

Wat 6G en AI toevoegen

Er is geen bron die deze leeftijdspoort aan een 6G-netwerk koppelt. Wat er wel ligt, is de wallet. De Europese leeftijdsapp is gebouwd om later in de digitale identiteit te passen[19]. Het kabinet wil inzetten op die publieke route[20].

Als het KIDS-voorstel wet wordt, is die poort geen foto meer die je opstuurt, maar een vast bewijs in de telefoon[9].

Bewijs · 6
01 · FEIT

Meer dan 4,7 miljoen accounts uitgeschakeld of beperkt

De Australische premier meldde op 16 januari 2026 dat binnen enkele dagen na 10 december meer dan 4,7 miljoen accounts van gebruikers onder de 16 jaar waren uitgeschakeld, verwijderd of beperkt. Die aantallen leverden de platforms zelf aan de toezichthouder eSafety. Het cijfer telt accounts, geen kinderen: één kind kan meer accounts hebben. Minister Wells zei dat de regering van meet af aan geen perfectie verwachtte.

«more than 4.7 million under-16 accounts already deactivated, removed or restricted within days of the law coming into effect on 10 December.»
02 · FEIT

In Australië geldt sinds december 2025 een grens van 16

De Australische Online Safety Amendment (Social Media Minimum Age) Act 2024 verplicht een aanbieder van een leeftijdsbeperkt socialemediaplatform om redelijke stappen te nemen zodat gebruikers onder de 16 jaar geen account hebben. De plicht ligt bij het platform. De wet werd op 10 december 2024 aangenomen; de plicht geldt sinds 10 december 2025. De burgerlijke boete is 30.000 strafeenheden. Binnen twee jaar moet de minister een onafhankelijke evaluatie laten doen.

«A provider of an age-restricted social media platform must take reasonable steps to prevent age-restricted users having accounts with the age-restricted social media platform.»
03 · IN ONTWIKKELING

De Commissie wil 15 jaar voor een eigen account

Op 17 september 2026 stelde de Europese Commissie de EU KIDS Act voor, COM(2026) 681. Artikel 6(1) verbiedt aanbieders van online sociale netwerken en videoplatformen een natuurlijk persoon onder de 15 jaar een account te laten aanmaken of via een account toegang te geven, als de dienst een risico vormt voor privacy, veiligheid of beveiliging van een minderjarige onder die leeftijd. Volgens de toelichting: onder 13 geen account; 13 en 14 alleen een beperkt account dat een ouder of voogd aanmaakt; vanaf 15 een eigen account. Wie zijn leeftijd niet kan aantonen, verliest ook een bestaand account. Het is een voorstel. De publieke consultatie loopt tot 3 december 2026.

«Providers of online social networking services and of video-sharing platform services shall not allow a natural person below the age of 15 years to create an account with that service or to access that service by means of an account, created for, or attributed to, that person, where the service poses a risk to the privacy, safety or security of a minor below that age.»
04 · IN ONTWIKKELING

Alleen een gecertificeerd EU-leeftijdsbewijs telt

Artikel 29 van het KIDS-voorstel COM(2026) 681 zegt dat elke leeftijdscontrole een zero-knowledge-bewijs moet zijn: het antwoord is alleen ja of nee. Voor naleving van artikel 6 mogen aanbieders uitsluitend een EU-leeftijdsverificatie gebruiken, met een EU-leeftijdsbewijs van een derde partij. Europese digitale identiteitswallets die aan de EU-leeftijdsregeling voldoen, gelden als gecertificeerd. Elke lidstaat moet minstens één gratis variant aanbieden. Dit is een voorstel, nog geen wet.

«For the purpose of compliance with Article 6 providers referred to in that paragraph shall rely exclusively on an EU age verification solution using an EU proof of age attestation, provided by a third party»
05 · FEIT

Nederland wil verificatie, geen identificatieplicht

Staatssecretaris Aerdts schreef op 5 oktober 2026 in de strategie online kinderrechten dat het kabinet, zolang sociale media niet veilig genoeg zijn, noodzaak ziet tot een minimumleeftijd. Als die er komt en als een leeftijdscontrole verplicht zou worden, moet dat via leeftijdsverificatie, niet via andere methodes. Leeftijdsverificatie mag geen algemene identificatieplicht online worden. Het kabinet is geen voorstander van het beperken of verbieden van VPN's om omzeiling te voorkomen.

«Leeftijdsverificatie moet daarbij niet worden ingericht als een algemene identificatieplicht online, maar als een gerichte en proportionele maatregel om kinderen online te beschermen.»
06 · FEIT

Het Parlement vroeg 16 jaar, zonder dat het wet is

Het Europees Parlement nam op 26 november 2025 een niet-bindende resolutie aan (P10_TA(2025)0299). Paragraaf 28 vraagt om een geharmoniseerde Europese digitale leeftijdsgrens van 16 jaar als standaard, tenzij ouders of voogden anders toestaan, en om 13 jaar als absolute ondergrens. Het is een initiatiefverslag, geen wet.

«Calls for the establishment of a harmonised European digital age limit of 16 as the default threshold under which access to online social media platforms should not be allowed unless parents or guardians have authorised their children otherwise;»
Grens en tegengeluid

De Franse constitutionele raad, de Conseil constitutionnel, schrapte op 14 augustus 2026 het verbod onder 15 jaar (besluit 2026-911 DC). De raad oordeelde dat iedereen, ook een meerderjarige, zijn leeftijd zou moeten bewijzen, zonder wettelijke waarborgen voor de privacy. De wet is dus nooit in werking getreden[21]. Het KIDS-voorstel kiest juist een bewijs dat alleen ja of nee zegt, wat de last voor de privacy kleiner maakt[9].

In Australië mag een overheidsbewijs niet de enige weg zijn[2]. Het kabinet schrijft zelf: leeftijdsverificatie mag geen algemene identificatieplicht online worden[17].

Het Australische getal telt accounts, geen kinderen: één kind kan meerdere accounts hebben, en ook accounts van mensen boven de 16 kunnen zijn geraakt[3].

Een pleitbezorger als Stichting Smartphonevrij Opgroeien draagt bij aan het debat; dat de stichting de moties of kabinetsstukken heeft beïnvloed, is niet aangetoond.

Het doel is echt: kinderen beschermen. De vraag is wat de controle van iedereen vraagt.

Het toezicht op wat platforms laten zien, staat bij DSA en moderatie.

07 · FEIT

Franse raad schrapte verbod: iedereen zou zijn leeftijd moeten tonen

De Franse constitutionele raad, de Conseil constitutionnel, verklaarde op 14 augustus 2026 in besluit 2026-911 DC artikel 1 van de wet tot bescherming van minderjarigen op sociale netwerken ongrondwettig. Dat artikel wilde alle kinderen onder 15 de toegang tot sociale netwerken ontzeggen. De raad oordeelde dat de betwiste bepalingen tot gevolg hebben dat iedereen, ook een meerderjarige, zijn leeftijd moet bewijzen voordat hij toegang krijgt, zonder wettelijke waarborgen voor de privacy.

«les dispositions contestées impliquent, par elles-mêmes, que toute personne, même majeure, fasse la preuve de son âge avant d'y accéder.»
08 · FEIT

Een overheidsbewijs mag in Australië niet de enige weg zijn

Sectie 63DB van de Australische minimumleeftijdswet verbiedt platforms om voor deze plicht alleen een overheidsidentiteitsbewijs of de Australische digitale identiteit te eisen. Zij mogen dat materiaal of die dienst alleen gebruiken als er een andere weg is waarmee iemand kan aantonen dat hij geen leeftijdsbeperkte gebruiker is.

«the provider provides alternative means (not involving the material and services mentioned in paragraphs (1)(a) and (b)) for an individual to assure the provider that the individual is not an age-restricted user»
Wie zit erachter · 2
Bronnen bij de tekst
  1. 01In Australië geldt sinds december 2025 een grens van 16Parliament of Australia, Social Media Minimum Age Act 2024
  2. 02Een overheidsbewijs mag in Australië niet de enige weg zijnParliament of Australia, Social Media Minimum Age Act 2024
  3. 03Meer dan 4,7 miljoen accounts gingen offlinePrime Minister of Australia, 4.7 million accounts deactivated, removed or restricted (2026)
  4. 04Het Parlement vroeg 16 jaar, zonder dat het wet isEuropees Parlement, Resolutie digitale leeftijdsgrens 16 (26 nov 2025)
  5. 05De DSA-richtsnoeren: een vakje aankruisen is niet genoegEuropese Commissie, DSA-richtsnoeren artikel 28 (14 juli 2025)
  6. 06De Commissie wil eind 2026 een Europese leeftijdsappEuropese Commissie, Aanbeveling (EU) 2026/1035
  7. 07Het expertpanel van de Commissie adviseerde 13 jaarEuropese Commissie, Expertpanel Von der Leyen, rapport juli 2026
  8. 08De Commissie wil 15 jaar voor een eigen accountEuropese Commissie, COM(2026) 681 — EU KIDS Act
  9. 09Alleen een gecertificeerd EU-leeftijdsbewijs teltEuropese Commissie, COM(2026) 681 — EU KIDS Act
  10. 10Denemarken wil 15 jaar, nog als wetsontwerpUddannelses- og Forskningsministeriet, Deens persbericht leeftijdsgrens 15 jaar (2026)
  11. 11Griekenland behandelt een wetsvoorstel voor 15 jaarΥπουργείο Υγείας, Grieks wetsvoorstel leeftijdsgrens 15 jaar (2026)
  12. 12Duitsland wil onder 13 jaar een overgangsverbodDie Bundesregierung, Kabinett beschließt Eckpunkte zum Jugendmedienschutz (2026)
  13. 13In Spanje verviel het wetsvoorstel voor 16 jaarMinisterio de la Presidencia, Justicia y Relaciones con las Cortes, Spaans wetsvoorstel registratie vanaf 16 (2025)
  14. 14De Kamer vroeg in maart 2025 om een leeftijdsnorm in een adviesTweede Kamer / Officiële Bekendmakingen, Motie 26 643, nr. 1299 (2025)
  15. 15Het kabinet adviseerde in 2025: wacht tot 15, geen verbodTweede Kamer / Officiële Bekendmakingen, Kamerbrief 17 juni 2025, advies 15 jaar
  16. 16Het coalitieakkoord wil een Europese grens van 15 jaarKabinetsformatie, Coalitieakkoord 2026-2030
  17. 17Nederland wil verificatie, geen identificatieplichtStaatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat (Tweede Kamer der Staten-Generaal), Kamerbrief — Strategie online kinderrechten (herijking) (2026)
  18. 18Smartphonevrij Opgroeien zat aan twee Kamer-tafelsTweede Kamer der Staten-Generaal, Rondetafelgesprek over jongeren en sociale media, 28 mei 2025
  19. 19De EU-leeftijdsapp is gebouwd om later in de wallet te passenEuropese Commissie, Richtsnoeren en prototype leeftijdsapp (IP/25/1820) (2025)
  20. 20NL: leeftijdsverificatie via publieke EDI-wallet (EU-blauwdruk)Staatssecretaris van Economische Zaken en Klimaat (Tweede Kamer der Staten-Generaal), Kamerbrief — Strategie online kinderrechten (herijking) (2026)
  21. 21De Franse raad schrapte het verbod onder 15Conseil constitutionnel, Décision 2026-911 DC du 14 août 2026
Volgend onderwerp
Sociaal krediet

Eén lijst sluit meerdere loketten tegelijk.

Lees verder →
↑ Terug naar Toegang