- Hoe ver is het
- Er is bijna overal een 5G-signaal, maar de Europese Commissie noemt de uitrol daarom nog maar basic 5G: het signaal zegt niets over hoe goed het net werkt. In 2025 zat 2 procent van de Europese 5G-gebruikers op de nieuwe 5G-kern[1]. In Nederland eist de 700 megahertz-vergunning van 2020 dat operators op 98 procent van elke gemeente buiten een mobiele dienst bieden, met minstens 8 megabit per seconde. Die eis noemt geen 5G. Het gaat om dekking met een minimumsnelheid, niet om 5G als techniek[2].
- Wie zit erachter
- De Internationale Telecommunicatie-Unie (ITU), een VN-organisatie, zet de doelen. Het 3rd Generation Partnership Project (3GPP), het verbond dat de mobiele standaarden schrijft, levert de specificaties. Operators bouwen het net. De Europese Commissie en nationale toezichthouders vullen de regels in.
- Wat betekent het voor jou
- Wat het netwerk over je toestel weet, zoals waar je bent, of je bereikbaar bent en of je in het buitenland zit, kan het doorgeven: aan de meldkamer, aan de opsporing en, per vraag, aan bedrijven.
- Plek in het verhaal
- 5G staat niet op het wiel, omdat het geen nieuwe stap is maar de grond eronder: voorrang, plaatsbepaling, aftappen en open deuren voor derden zitten al in de 5G-norm. 6G bouwt daarop verder, zie Het 6G-netwerk. Het radionetwerk als doelwit staat bij Het netwerk als doelwit.
- 5G · 12 onderbouwingenDe 5G-standaard
In de 5G-norm kan de operator voorrang per klant verkopen en je locatie doorgeven aan derden.
- 5G · 8 onderbouwingen5G-Advanced
In 5G-Advanced voorspelt AI in het netwerk langs welke zendmasten je toestel gaat, maar of dat in Nederland al draait, blijkt uit geen openbare meting.
- 5G · 7 onderbouwingenHulpdiensten op 5G
De 5G-norm voor hulpdiensten regelt voorrang op het net en heimelijk meeluisteren, maar Nederland koos nog niet op welk net de opvolger van C2000 komt.
- 5G · 8 onderbouwingenLocatie in 5G
Het 5G-netwerk kan je toestel vinden zonder gps of app, en bij 112 of een tap gaat je privacy-instelling opzij.
- 5G · 8 onderbouwingenAftappen in 5G
De 5G-norm is zo gebouwd dat de opsporing onmerkbaar kan meekijken, met je locatie en de sleutels erbij.
- 5G · 8 onderbouwingenNetwerk-API's
Operators maken wat het netwerk over je toestel weet per vraag opvraagbaar voor bedrijven, in Nederland voorlopig voor controles van nummer, simkaart en klantgegevens.
- 01De Commissie: Europa heeft vooral 'basic 5G', 2 procent op de echte 5G-kernEuropese Commissie, COM(2025) 290 final, State of the Digital Decade 2025
- 02De Nederlandse dekkingseis: 98 procent per gemeente, 8 megabit, geen 5G-eisStaatscourant, Stcrt. 2020, 41318: vergunningen multibandveiling